CÓ NÊN TỰ DÙNG THUỐC ĐÔNG Y ĐỂ “CHỮA TẬN GỐC”MÀY ĐAY? SỰ THẬT BẠN CẦN BIẾT

Mày đay có thật sự được “chữa tận gốc” được không? 

Mày đay là tình trạng da thường bị ngứa, nổi sẩn phù và có thể tái phát. Bệnh có nhiều dạng với nguyên nhân và diễn biến khác nhau; một số trường hợp có thể thuyên giảm theo thời gian, trong khi những trường hợp khác cần được kiểm soát lâu dài. 

Khi mày đay xuất hiện, hệ miễn dịch có thể kích hoạt các tế bào miễn dịch, trong đó có tế bào mast, giải phóng histamin và các chất trung gian khác. Những chất này có thể gây ra các biểu hiện như ngứa, đỏ da, sưng hoặc nổi sẩn phù. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp mày đay đều do dị ứng; đặc biệt, ở mày đay mạn tính tự phát, thường không xác định được một dị nguyên cụ thể. 

Vì vậy, không nên hiểu “chữa mày đay” đơn giản là uống thuốc để dập triệu chứng hay “tăng sức đề kháng”. Người bệnh nên thận trọng với những quảng cáo cam kết “chữa khỏi vĩnh viễn” mày đay chỉ sau một liệu trình. 

Những tác hại khi tự ý sử dụng thuốc Đông y để chữa dị ứng 

Việc tự ý mua và sử dụng các loại thuốc Đông y không rõ nguồn gốc để chữa trị mày đay, dị ứng có thể tiềm ẩn nhiều mối rủi ro: 

• Nguy cơ thuốc bị pha trộn corticoid: Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể bị pha trộn corticoid, khiến triệu chứng giảm nhanh nhưng che lấp bệnh và gây tác dụng không mong muốn nếu sử dụng kéo dài hoặc không kiểm soát, chẳng hạn như hội chứng Cushing (mặt tròn như mặt trăng, teo cơ), loãng xương, xuất huyết tiêu hóa và suy tuyến thượng thận cấp.  

• Nguy cơ phản ứng quá mẫn với chính thành phần của dược liệu: Các loài dược liệu chứa phức hợp hàng trăm hoạt chất sinh học khác nhau. Đối với người có cơ địa dị ứng, một số thành phần trong dược liệu như protein, tinh dầu hoặc các hoạt chất khác hoàn toàn có thể trở thành dị nguyên mới, khiến tình trạng ngứa, nổi mày đay hoặc các triệu chứng khác trở nên nặng hơn. 

• Nguy cơ nhiễm độc từ nấm mốc và hóa chất bảo quản: Dược liệu thu hái, bảo quản không đúng cách, không đảm bảo chất lượng dễ nhiễm độc tố vi nấm (như aflatoxin, ochratoxin) hoặc tồn dư hóa chất lưu huỳnh (SO₂), phospho hữu cơ do xông chống mọt. Khi sử dụng kéo dài, các chất độc này tích lũy gây ảnh hưởng đến sức khỏe, chẳng hạn như gây viêm gan nhiễm độc, tổn thương thận cấp tính hoặc mạn tính. 

• Nguy cơ bỏ lỡ “thời gian vàng” cấp cứu phản vệ: Các đợt bùng phát mày đay trong một số trường hợp có thể nhanh chóng tiến triển thành phù mạch hoặc sốc phản vệ gây tụt huyết áp và ngừng thở. Nếu xuất hiện khó thở, sưng môi hoặc lưỡi, chóng mặt, ngất hoặc các dấu hiệu bất thường nghiêm trọng khác, cần được cấp cứu ngay thay vì tiếp tục tự điều trị tại nhà. 

Hình 1: Các rủi ro có thể xảy ra khi tự điều trị dị ứng bằng thuốc Đông Y.

Các bước để kiểm soát mày đay hiệu quả 

• Xử trí đợt cấp đúng cách: Khi mày đay bùng phát nhiều hoặc kéo dài, nên đến thăm khám tại các chuyên khoa Da liễu hoặc Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng để được đánh giá nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp. Bác sĩ sẽ kê đơn các nhóm thuốc cắt cơn ngứa an toàn, hiệu quả như thuốc kháng histamin H1 thế hệ mới (levocetirizin, fexofenadin, loratadin…) để kiểm soát nhanh triệu chứng và ngăn ngừa nguy cơ phù mạch nguy hiểm. 
• Thận trọng khi sử dụng thuốc Đông y: Nếu lựa chọn Y học cổ truyền, nên thăm khám tại các cơ sở uy tín, có giấy phép hoạt động và sử dụng thuốc có nguồn gốc, thành phần rõ ràng.  
• Nhận diện và tránh tiếp xúc với tác nhân gây mày đay: Người bệnh có thể ghi chép nhật ký sinh hoạt để nhận diện các yếu tố kích hoạt: phản ứng xảy ra sau khi ăn món gì, tiếp xúc dị nguyên hô hấp nào (phấn hoa, mạt bụi), hay sau khi thay đổi thời tiết. Nếu xác định được yếu tố kích hoạt, việc hạn chế tiếp xúc có thể giúp ngăn ngừa bệnh tái phát.

Hình 2: Các bước chủ động kiểm soát mày đay đúng cách.

Kết luận 

Đừng biến cơ thể thành nơi thử nghiệm các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng. Khi hiểu đúng về mày đay và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bạn có thể kiểm soát triệu chứng chủ động, an toàn hơn và không còn hoang mang trước những lời quảng cáo “chữa dứt điểm” không có cơ sở.  

BÀI VIẾT ĐƯỢC THỰC HIỆN BỞI DAVIPHARM 

[SM/ARTI/195/0926]