DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI VIÊM LOÉT ĐẠI TRÀNG: NÊN ĂN GÌ VÀ KIÊNG GÌ?
Viêm loét đại tràng là bệnh lý mạn tính, gây ra nhiều phiền toái cho người bệnh bởi các triệu chứng dai dẳng trên đường tiêu hóa và cả những triệu chứng trên nhiều cơ quan trên cơ thể. Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị dùng thuốc của bác sĩ, một chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò quan trọng giúp giảm nhẹ gánh nặng cho hệ tiêu hóa, hạn chế nguy cơ bùng phát đợt cấp và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Người bị viêm đại tràng nên ăn gì?
Theo hướng dẫn từ Hiệp hội Nuôi dưỡng Đường tĩnh mạch và Đường tiêu hóa Châu Âu (ESPEN), không có một chế độ ăn đơn lẻ nào áp dụng chung cho tất cả bệnh nhân viêm loét đại tràng. Khẩu phần cần được điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn (đang bùng phát đợt cấp hay đã lui bệnh), ưu tiên các nhóm thực phẩm giàu dưỡng chất, dễ tiêu hóa và không gây quá tải cho niêm mạc ruột:
- Thực phẩm giàu chất đạm: Các loại thịt nạc, trứng gà hay các loại hạt giàu protein. Đạm giúp bù đắp lượng protein hao hụt do viêm loét niêm mạc và hỗ trợ phục hồi thể trạng.
- Thực phẩm giàu acid béo omega-3: Hạt óc chó, các loại cá biển, dầu cá,…
- Rau xanh và trái cây: Ưu tiên các loại chứa nhiều vitamin C, chất xơ, mang nhiều chất chất dinh dưỡng như: bơ, rau cải, bí đao,…
- Tinh bột dễ hấp thu: Chẳng hạn như bột yến mạch nguồn năng lượng an toàn, dễ hấp thu, đặc biệt trong giai đoạn bệnh đang hoạt động.
- Thức ăn chứa men vi sinh probiotic: Chẳng hạn như sữa chua hay các chế phẩm chứa men vi sinh, giúp đẩy lùi các vi khuẩn có hại trong đại tràng và kích thích quá trình hấp thụ thức ăn.

Hình: Những loại thực phẩm nên ưu tiên khi bị viêm loét đại tràng.
Người bị viêm đại tràng không nên ăn gì?
Bên cạnh việc cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, người bệnh viêm loét đại tràng cũng nên lưu ý kiêng một số loại thực phẩm như:
- Thực phẩm siêu chế biến: Các loại thức ăn đóng hộp, chế biến sẵn công nghiệp, đồ ăn nhanh.
- Sữa và chế phẩm chứa lactose (khi có kém dung nạp): Chỉ cần kiêng nếu người bệnh xuất hiện triệu chứng đầy hơi, tiêu chảy sau khi dùng sữa.
- Thực phẩm gây kích ứng tiêu hóa: Thức ăn cay nóng, nhiều tiêu, ớt hoặc mù tạt dễ làm tăng nhu động ruột và gây đau rát khi niêm mạc đang có ổ loét.
- Đồ uống có ga và chất kích thích: Rượu, bia, cà phê và nước ngọt có ga có thể làm tăng co bóp cơ trơn ruột, gây đầy hơi, chướng bụng và làm tổn thương hàng rào bảo vệ đại tràng.
- Thực phẩm tươi sống hoặc chưa nấu chín: Tiết canh, nem chua, hải sản sống tiềm ẩn nguy cơ cao gây nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng đường ruột, dễ kích hoạt đợt bùng phát viêm ruột nặng.

Hình: Những loại thực phẩm mà người viêm loét đại tràng nên tránh.
Những điều cần lưu ý khi chọn thực đơn cho người bị viêm đại tràng
Người bị viêm loét đại tràng rất dễ rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng. Tuy nhiên, thay vì nhồi nhét quá nhiều thức ăn, chúng ta cần dựa vào tình trạng bệnh lý để xây dựng một chế độ dinh dưỡng khoa học và cân bằng. Để xây dựng được chế độ dinh dưỡng cho người viêm đại tràng một cách hợp lý ta phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Chất béo: Hạn chế tối đa sử dụng mỡ động vật hoặc thức ăn chứa nhiều dầu mỡ. Người bệnh chỉ nên tiêu thụ khoảng 10 – 15g chất béo trong 1 ngày.
- Chất đạm: Một ngày cơ thể người bệnh chỉ nên tiêu hóa khoảng 60 – 80g chất đạm.
- Chất bột đường: Nên sử dụng khoảng 300g mỗi ngày.
- Nước, vitamin, muối khoáng: Luôn cung cấp đầy đủ cho cơ thể.
- Năng lượng tổng thể trong 1 ngày: Đảm bảo nguồn năng lượng từ thức ăn không dưới 1.600 Calo sẽ giúp cơ thể người bệnh mau hồi phục.
Kết luận
Chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh giữ vai trò quan trọng trong kiểm soát viêm loét đại tràng. Cần duy trì thực đơn dễ tiêu, ít dầu mỡ, ăn đúng giờ và tránh thực phẩm kích thích ảnh hưởng tới đường tiêu hóa. Ngoài ra, kết hợp nghỉ ngơi, giảm căng thẳng và tái khám định kỳ sẽ giúp đại tràng phục hồi bền vững, ngăn tái phát hiệu quả.
BÀI VIẾT ĐƯỢC THỰC HIỆN BỞI DAVIPHARM
[SM/ARTI/213/1126]
Các bài viết thuộc chamsocsuckhoeviet.vn chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp điều trị nào.
Tài liệu tham khảo
- Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. (n.d.). Lập chế độ dinh dưỡng cho người viêm đại tràng
- Forbes, A., Escher, J., Hébuterne, X., Kłęk, S., Krznaric, Z., Schneider, S., Shamir, R., Stardelova, K., Wierdsma, N., Wiskin, A. E., & Bischoff, S. C. (2017). ESPEN guideline: Clinical nutrition in inflammatory bowel disease. Clinical Nutrition, 36(2), 321–347. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2016.12.027








