SUY TIM Ở NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG: VÌ SAO NGUY CƠ CAO HƠN?

Vì sao người bệnh đái tháo đường có nguy cơ suy tim cao hơn?

Tình trạng tăng đường huyết kéo dài cùng đề kháng insulin thúc đẩy các rối loạn chuyển hóa thứ phát. Quá trình này thúc đẩy hàng loạt tổn thương: gây viêm, kích hoạt quá mức hệ thống hormon điều hòa huyết áp, làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi tim và rối loạn dây thần kinh điều khiển nhịp tim.

Theo thời gian, những thay đổi này có thể góp phần gây tổn thương tế bào cơ tim, xơ hóa và phì đại cơ tim, khiến thành tim trở nên kém đàn hồi và ảnh hưởng đến khả năng co bóp, thư giãn của tim. Đây là những yếu tố có thể góp phần làm tăng nguy cơ phát triển suy tim ở người bệnh đái tháo đường.  

Các yếu tố nguy cơ làm tăng suy tim ở người bệnh đái tháo đường

Nguy cơ suy tim ở bệnh nhân đái tháo đường tăng cao nếu thời gian mắc bệnh lâu và khả năng kiểm soát đường huyết kém. Bên cạnh đó, một vài yếu tố đi kèm làm tăng nguy cơ suy tim bao gồm:

• Béo phì: Làm tăng cung lượng tim và áp lực lên tim, có thể làm thay đổi cấu trúc, chức năng tim và tăng nguy cơ suy tim.

• Tăng huyết áp: Khiến tim làm việc nhiều hơn trong thời gian dài, có thể ảnh hướng đến cấu trúc và chức năng tim.

• Rối loạn lipid máu: Làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch.

• Bệnh thận mạn: Có mối liên quan chặt chẽ với bệnh tim mạch và suy tim.

• Bệnh mạch vành: Có thể làm giảm lượng máu cung cấp cho cơ tim, ảnh hưởng đến chức năng tim và tăng nguy cơ suy tim.

Hình 1: Các yếu tố nguy cơ làm tăng suy tim ở người bệnh đái tháo đường

Biểu hiện suy tim ở bệnh nhân đái tháo đường

Suy tim là một hội chứng lâm sàng xảy ra khi cấu trúc hoặc chức năng của tim bị thay đổi, khiến tim không đáp ứng đầy đủ nhu cầu của cơ thể. Tình trạng này có thể làm tăng áp lực trong buồng tim và/hoặc giảm lượng máu tim cung cấp cho các cơ quan.

Các biểu hiện thường gặp của suy tim gồm:

Triệu chứng cơ năng điển hình:

• Khó thở

• Cơn khó thở kịch phát về đêm

• Giảm khả năng gắng sức

• Mệt mỏi

• Yếu

• Tăng thời gian nghỉ hồi phục giữa hai lần gắng sức

• Phù mắt cá chân

Triệu chứng thực thể đặc hiệu:

• Tĩnh mạch cổ nổi

• Phản hồi gan – tĩnh mạch cổ dương tính

• Tiếng ngựa phi

• Tăng diện đập của mỏm tim

Bên cạnh đó, suy tim có thể biểu hiện qua một số triệu chứng cơ năng ít điển hình và triệu chứng thực thể kém đặc hiệu khác. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám bác sĩ để được đánh giá và chẩn đoán phù hợp.

Chiếc lược phòng ngừa và tối ưu hóa điều trị

Kiểm soát suy tim ở người bệnh đái tháo đường cần kết hợp kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch, quản lý đường huyết và lựa chọn các phương pháp điều trị phù hợp nhằm bảo vệ tim mạch và sức khỏe tổng thể.

• Kiểm soát các yếu tố nguy cơ: Duy trì đường huyết, huyết áp và lipid máu ở mức mục tiêu phù hợp giúp giảm nguy cơ biến chứng tim mạch và suy tim.

• Lựa chọn thuốc phù hợp: Trao đổi với bác sĩ về các thuốc hạ đường huyết có lợi ích tim mạch, như thuốc ức chế SGLT2 (empagliflozin, dapagliflozin, canagliflozin) và một số thuốc đồng vận thụ thể GLP-1, tùy tình trạng của từng người bệnh.

• Theo dõi và phát hiện sớm: Người bệnh nên được đánh giá nguy cơ và theo dõi các dấu hiệu gợi ý suy tim định kỳ. Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm BNP hoặc NT-proBNP để hỗ trợ đánh giá.

• Duy trì lối sống lành mạnh: Ăn uống cân bằng, vận động thể lực phù hợp và tuân thủ điều trị giúp kiểm soát các yếu tố nguy cơ và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Hình 2: Chiếc lược phòng ngừa và tối ưu hóa điều trị suy tim ở người bệnh đái tháo đường.

Kết luận

Chủ động kiểm soát đái tháo đường, tầm soát nguy cơ tim mạch và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp từ sớm là những bước quan trọng giúp giảm nguy cơ suy tim, bảo vệ sức khỏe tim mạch và duy trì chất lượng cuộc sống.

BÀI VIẾT ĐƯỢC THỰC HIỆN BỞI DAVIPHARM

[SM/ARTI/203/1026]